Ο δεκάλογος του ποιοτικού ελαιολάδου αποτελεί ένα σύνολο πρακτικών οδηγιών που συμβάλλουν στη διατήρηση και παραγωγή εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, από τον ελαιώνα έως την τυποποίησή του.
Το ελαιόλαδο είναι ο φυσικός χυμός της ελιάς. Η υψηλή του ποιότητα είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις πρακτικές που εφαρμόζονται από τον ελαιώνα έως και την έκθλιψη, όπως και από τις συνθήκες αποθήκευσης, μέχρι την τυποποίησή του. Στο πλαίσιο του Παγκρήτιου Διαγωνισμού Ελαιολάδου, που τα τελευταία χρόνια, έχει καταξιωθεί ως σημαντικό μέσο προβολής και ανάδειξης του Κρητικού Εξαιρετικού Παρθένου Ελαιολάδου, η Περιφέρεια Κρήτης σε συνεργασία με την Αγροδιατροφική Σύμπραξη και με το Οργανοληπτικό Εργαστήριο Αξιολόγησης Ελαιολάδου (ΑΣΡ), ανάπτυξαν το δεκάλογο του ποιοτικού ελαιολάδου, που περιλαμβάνει τις παρακάτω βασικές οδηγίες.
Δεκάλογος του ποιοτικού ελαιολάδου
- Διατηρούμε τον ελαιώνα μας σε ισορροπία, εφαρμόζοντας σωστές καλλιεργητικές φροντίδες στον κατάλληλο χρόνο (κλάδεμα, λίπανση, άρδευση, έλεγχο ασθενειών και ζιζανίων) για να εξασφαλίζουμε υγιή δέντρα, ποιοτικό ελαιόκαρπο χωρίς επιμολύνσεις, αλλά και ένα ισορροπημένο περιβάλλον.
- Χρησιμοποιούμε μόνο εγκεκριμένα για την ελαιοκαλλιέργεια σκευάσματα, τηρώντας τους ελάχιστους χρόνους, και αποφεύγοντας τυχόν επιμολύνσεις, προστατεύοντας παράλληλα το πολύτιμο περιβάλλον μας.
- Προγραμματίζουμε τη συγκομιδή, όταν ο καρπός είναι σε κατάλληλο στάδιο ωρίμανσης (αποφεύγουμε να είναι υπερώριμος) και με ιδιαίτερη προσοχή για να μην τραυματιστεί από τα ραβδιστικά ή πάνω στα δίχτυα ελαιοσυλλογής από εσφαλμένους χειρισμούς. Αποφεύγουμε τη χρήση αλυσοπρίονου ταυτόχρονα με τη συγκομιδή, για να μην έχουμε επιμόλυνση του ελαιολάδου από ορυκτέλαια.
- Για τη μεταφορά του ελαιοκάρπου στο ελαιουργείο χρησιμοποιούμε πιστοποιημένα και καθαρά τελάρα ή γιούτινα σακιά (ΠΟΤΕ πλαστικά σακιά). Φροντίζουμε να γίνεται η έκθλιψη την ίδια ημέρα.
- Στο ελαιουργείο επιμένουμε για α. σχολαστική καθαριότητα καθημερινά σε όλα τα στάδια παραγωγής (αποφυλλωτήρια, πλυντήριο, σπαστήρας, μαλακτήρες, decanter, διαχωριστήρες και σωληνώσεις), β. χαμηλές θερμοκρασίες σε όλα τα στάδια από τους μαλακτήρες μέχρι και τους διαχωριστήρες (ιδανικά έως 27ο C), γ. σωστό χρόνο μάλαξης (45 λεπτά ανάλογα με την ποικιλία της ελιάς και το στάδιο ωρίμανσης), δ. αποφυγή προσθήκης νερού στο σπαστήρα και τους μαλακτήρες, εκτός και αν είναι απόλυτα αναγκαίο.
- Φροντίζουμε για τον προσεκτικό χειρισμό των διαφορετικών παρτίδων ελαιολάδου μέσα στο ελαιουργείο για να αποφύγουμε τυχόν υποβάθμισή τους, λόγω ανάμειξης με άλλη παρτίδα χαμηλότερης ποιότητας ή διαφορετικού οργανοληπτικού προφίλ.
- Αποθηκεύουμε το πολύτιμο ελαιόλαδό μας ΠΑΝΤΟΤΕ σε καθαρές ανοξείδωτες δεξαμενές, χωρίς οσμές, υπολείμματα προηγούμενων παρτίδων (μούργες) και σε ελεγχόμενες συνθήκες (θερμοκρασίες κάτω από 20ο C. Αν είναι δυνατόν και οι δεξαμενές να παραμένουν πάντα γεμάτες ή να χρησιμοποιούμε αδρανές αέριο) για να αποφύγουμε οξειδώσεις και ποιοτική υποβάθμιση.
- Ο δεκάλογος του ποιοτικού ελαιολάδου επισημαίνει επίσης τη σημασία του φιλτραρίσματος του ελαιολάδου το συντομότερο δυνατό για να μην υποβαθμιστεί η ποιότητά του από την υγρασία και τα στερεά κατάλοιπα της παραγωγικής διαδικασίας.
- Φροντίζουμε να γίνεται ανάλυση ποιοτικών χαρακτηριστικών (οργανοληπτική/χημική), σε κάθε παρτίδα ελαιολάδου ΠΡΙΝ την ανάμειξή της µε άλλες ή την τυποποίησή της.
- Ελέγχουμε ΠΑΝΤΑ τους κυριότερους παράγοντες υποβάθμισης σε όλα τα στάδια παραγωγής και διαχείρισης του ελαιολάδου µας, που είναι η θερμοκρασία, το φως, το οξυγόνο, η υγρασία και ο χρόνος.
Ο δεκάλογος του ποιοτικού ελαιολάδου αποτελεί έναν οδηγό καλών πρακτικών για κάθε ελαιοπαραγωγό που επιδιώκει να διατηρεί υψηλά πρότυπα ποιότητας και σεβασμό στο περιβάλλον.